ارتباط با ما
تبلیغات


چهارشنبه ۳۰ مهر ۱۳۹۳ | ۰۷:۲۹ ق.ظ
مجرمین یقه سفید در فضای مجازی چه می‌کنند؟
علی ابراهیم نیا
این جرائم لزوماً از طریق هک و یا دسترسی غیر مجاز صورت نمی‌گیرد بلکه اتفاقاً فردی که دارای دسترسی مجاز به منابع و بانک‌های اطلاعاتی و مالی دارد اقدام به دستکاری آنها می‌کند.

مجرمین یقه سفید

کافه حقوق؛ علی ابراهیم نیا- شاید بتوان گفت که جرایم یقه سفید، از مخرب‌ترین و البته مخفی‌ترین انواع جرایم هستند. چراکه به نحوی گسترده و البته ناملموس صدماتی به نظام اقتصادی وارد می‌آورد. در جامعه‌شناسی جنایی، مرتکبین این‌گونه جرایم را بیشتر افراد با شخصیت و کسانی که دارای شئون اجتماعی بالا هستند، تشکیل می‌دهند. جرایم یقه سفید عمدتاً در ضمن یک شغل صورت می‌گیرد و شامل اقداماتی غیرقانونی هم‌چون اختلاس، دستکاری قیمت‌ها، خریدهای غیرمجاز، کلاهبرداری، دستکاری در حساب‌های بانکی و سرقت اموال می‌باشند.

اما نکته قابل توجه این است که این‌گونه جرایم با گسترش تکنولوژی توسعه بیشتری یافته است، چراکه اولاً عمده امور اداری و بانکی در دنیای امروز توسط رایانه صورت می‌گیرد و ثانیاً با ورود شبکه‌های اینترنتی و اینترانت به سازمان‌ها و ادارات عملاً وخامت این‌گونه بزهکاری‌ها بیشتر شده است. البته درست است که امنیت و سرعت در این شبکه‌ها بالا رفته است اما باید به خاطر داشت که عمده جرایم یقه سفید توسط کسانی ارتکاب می‌شوند که دارای دسترسی‌ها و اختیارات بالا هستند، بنابراین کافی که فردی به منابع اطلاعاتی یا مالی یک شرکت دسترسی داشته باشد. در این حالت است که می‌تواند دست به سوء استفاده‌های گسترده‌ای بزند.

با نگاهی اجمالی به سیر دادرسی‌های ناظر به این جرایم خواهیم فهمید که معمولاً مجرمین یقه سفید به نحوی ملایم‌تر نسبت به مجرمین دیگر مورد محاکمه و یا مجازات قرار می‌گیرند. زیرا اولاً این دسته از مجرمین دارای اعتبار و ثروت بیشتری هستند و می‌توانند از توصیه‌های حقوقی و وکلای بهتری برخوردار شوند. سابقه کاری و تحصیلی آنان بیشتر و بهتر است. این دسته از افراد حتی در صورت محاکمه و مجازات به راحتی به آغوش جامعه برمیگردند.

باید توجه داشت که این‌گونه جرایم تأثیرات به ظاهر ملایم‌تر ولی در واقع وخیم‌تری بر جامعه دارد. وقتی فردی اقدام به قتل دیگری می‌کند، صرفاً خود و مقتول و خانواده‌های درگیر در موضوع را تحت تأثیر می‌گذارد. حداکثر این است که اندکی بر افکار عمومی و نظم عمومی هم مؤثر واقع می‌شود. اما یک مجرم یقه سفید با اقدامی زیبا و البته مخفیانه می‌تواند خسارتی به اقتصاد کلان بزند که همه مردم درگیر آن خواهند شد.

بدین ترتیب این مجرمین به ظاهر کم اهمیت، همچون انگل‌های ناشناس و مخفی به جان پیکره اجتماع می‌افتند با این تفاوت که امروز ابزار مورد استفاده آنها قوی‌تر و البته مخفی‌تر شده است. دنیای سایبر این امکان را به آنها می‌دهد تا با بررسی کامل‌تر منابع و اموال به کلاهبرداری‌های هنگفت دست بزنند. حال این مسئله را در کنار برتری این دسته از مجرمین نسبت به مجرمین یقه آبی در فرایند دادرسی و همچنین تأثیر عمل آنها بر وضعیت کشور قرار دهید.

یادآور می‌شوم که این جرائم لزوماً از طریق هک و یا دسترسی غیر مجاز صورت نمی‌گیرد بلکه اتفاقاً فردی که دارای دسترسی مجاز به منابع و بانک‌های اطلاعاتی و مالی دارد اقدام به دستکاری آنها می‌کند. به طور مثال اگر یکی از افرادی که در سازمان بورس کار می‌کند و دارایی اختیاراتی می‌باشد، اقدام به تغییر نرخ‌ها در زمانی حساس، کند و این کار نیز با هماهنگی با افراد زیربط صورت گیرد، آنگاه شاهد تحولات وخیمی در خرید و فروش بورس خواهیم بود. مثال دیگر آن‌جایی است که افرادی دارای اختیار، در مخابرات و یا در شرکت‌های ارائه‌دهنده خدمات اینترنتی، اقدام به فروش بسته‌های اینترنتی کنند و با استفاده از الگوریتمی خاص در سرور، از امکان تخصیص میزان تعیین شده پهنای باند به مشترکان جلوگیری کنند به این طریق پولی بیشتر از آنچه که باید دریافت کنند، کسب می‌کنند و این کاهش سرعت را با عذرهایی همچون عدم کیفیت کابل‌ها و یا  شلوغ بودن باند و … توجیه می‌کنند.

مثال دیگر زمانی است که یک شرکت تبلیغاتی اینترنتی با استفاده از اعتمادسازی در بین کاربران و وب‌مسترها و دارندگان سایت‌ها و وبلاگ‌ها، اقدام به تبلیغ محصولات شرکت‌های مختلف از طریق سایت‌های داوطلب می‌کند و از این طریق کسب در آمد می‌کند و بعد از مدت‌ها عملکرد درست، به نحوی مخفیانه، نرخ پرداختی به کاربران و سایت‌های داوطلب را که عملاً نقش توزیع کننده تبلیغات را دارند، می‌کاهد و در عین حال کاربران از این موضوع نمی‌توانند مطلع شوند چرا که این شرکت ارائه‌دهنده تبلیغات است که آمار کلیک بر روی تبلیغات و دانلود از لینک‌های مدنظر را نشان می‌دهد و با این کار می‌تواند به راحتی کاربران توزیع‌کننده تبلیغات را متقاعد کند. این نوع کلاهبرداری‌ها می‌تواند به نحوی کلان‌تر، در بانک‌ها رخ دهد که با اندکی تغییر در صورت حساب الکترونیکی مبادلات و جابجایی‌های مالی و ارزی می‌تواند صورت گیرد.

بنابراین دیده می‌شود که ابزار مورد استفاده در این دسته از مجرمین بسیار پیشرفته‌تر و گسترده‌تر است و خطر بیشتری جامعه را تهدید می‌کند. آیا باید این چنین جرایم را در دسته جرایم سنتی بررسی کرد یا اینکه باید در شاکله جرایم رایانه‌ای به آن پرداخته شود؟ از آنجایی که این جرایم با تحریف و تغییر داده‌ها و در سطحی گسترده صورت می‌گیرد، به نظر می‌آید که بهتر باشد این موارد، در دسته جرایم رایانه‌ای بررسی شوند. اما نکته مهم‌تر از مسئله قانونی، مسئله تعقیب و پیشگیری است. چیزی که پلیس فتا آن را پیگیری می‌کند، ولی آیا پلیس فتا توانایی و یا اجازه پیگیری و کنترل این موارد حساس را دارد؟ شاید اگر کنترل این مجموعه امنیتی بر شرکت‌ها و سازمان‌های مهم بیشتر باشد، بتوان جلوی بخش عمده‌ای از جرایم گسترده کلاهبرداری رده بالا را گرفت.

در مجموع میزان رسیدگی به خیلی از جرایم باید بازبینی شود. این موضوعی است که نسبت به جرایم یقه سفید مغفول مانده است و با گسترش فضای سایبر و توسعه حوزه خطر مجرمین یقه سفید، نباید از به روز کردن قوانین و ابزارهای پیشگیرانه غافل ماند.


آخرین مطالب
مشترک خبرنامه شوید