ارتباط با ما
تبلیغات


شنبه ۱۰ آبان ۱۳۹۳ | ۱۱:۵۷ ق.ظ
علت رفتار مجرمانه در نوجوانان چیست؟
علی ابراهیم نیا
کودکان و نوجوانانی که به طور پیوسته در مدرسه و خانواده و اجتماع مورد بی‌توجهی و تحقیر قرار می‌گیرند، برای جبران این خلاً روحی و یا برای انتقام‌جویی از جامعه و تسکین روح خود، اقدام به افعال مجرمانه می‌زنند. این مسئله‌ای است که خانواده‌ها در پیشگیری از آن نقش مؤثری دارند.

10132-163-24

کافه حقوق – علی ابراهیم‌نیا- ارتکاب خلاف و بروز رفتارهای مجرمانه در صغار و نوجوانان به عنوان مسئله ای مهم در هر جامعه ای مطرح می‌شود. البته این مسئله در کشورهای مختلف، متفاوت جلوه می‌کند. برای مثال این مشکل در ایالات متحده آمریکا بسیار شیوع دارد و در مقابل درصد بروز آن در کانادا و یا سوئد به مراتب کمتر است. اما در ایران نمی‌توان تخمینی دقیق زد ولی با نگاهی اجمالی می‌توان گفت که رفتارهای مجرمانه در نوجوانان رو به رشد است، اما قطعاً به مرحله ای وخیم نرسیده است. بدین ترتیب جا دارد که این مسئله را با بررسی برخی از مهمترین عوامل آن مورد پیشگیری قرار داد.

در خصوص جرایم صغار ممیز و نوجوانان، روند تنبیه‌گرایانه ملایم‌تری پیش گرفته می‌شود و به طور مثال برای مجازات، آنها را به مراکز اصلاح و تربیت می‌سپارند. اما تأثیر این مراکز موقت خواهد بود چراکه معضل اساسی آنها، شرایط اجتماعی و خانواده می‌باشد و با بازگشت آنان به خانواده و یا گروه مورد تعلق‌شان دوباره آلوده به بزهکاری حتی در درجه ای بالاتر می‌شوند.

شناخت عوامل و دلایل روان‌شناختی بروز این‌گونه رفتارها از جانب نوجوانان، می‌تواند به خانواده‌ها و قانون و مراکز زیربط برای پیشگیری از این مسائل کمک کند. جنبه‌های بسیاری را می‌توان در مورد رفتارهای نوجوانان بیان کرد. بیشتر آنان در نتیجه عوامل خارجی است که در نهایت موجب ناپایداری روحی در آنان می‌شود. اما عواملی درونی نیز وجود دارند که در ذیل به مهمترین آنها اشاره می‌کنیم:

  • نیاز به تعلق

بسیاری از نوجوانان برای جلب توجه و یا مقبول واقع شدن میان دوستان‌شان به ارتکاب جرایم روی می‌آورند. این قبیل رفتارها از آنجا ناشی می‌شود که نوجوانان به شدت دنبال این هستند که بزرگترها و یا گروه‌هایی که در آنها عضو هستند، آنان را مورد تأیید و یا تحسین قرار دهند. اینگونه رفتارهای مجرمانه در این گروه‌ها، به عنوان افعالی جسورانه و قابل تقدیر تلقی می‌شود و این موجب می‌شود تا نوجوان با انجام چنین افعالی بیشتر مورد تأیید قرار گیرد و بدین طریق بیشتر به خودش افتخار می‌کند. اینجاست که میزان اهمیت گروه‌ها و جمع‌هایی که نوجوانان به آنها احساس تعلق پیدا می‌کنند، بیشتر نمایان می‌شود.

  • افسردگی یا عصبانیت

نوجوانانی که در خانواده‌های خود شاهد شکست‌های عاطفی و یا سوء استفاده، بوده‌اند، بیشتر در معرض دچار شدن به بزهکاری هستند. این‌گونه از نوجوانان در مقابل افعال دردناک و بی‌خردانه والدین واکنش نشان می‌دهند و یا در مقابل با انجام بزهکاری سعی در جلب توجه و تقدیر و محبت بیشتر والدین دارند. عملاً می‌توان گفت که خانواده‌ها با تحقیر و یا با محبت می‌توانند آینده رفتاری فرزندان خود را رقم بزنند.

  • عادی شدن رفتار مجرمانه

کودکان و نوجوانانی که رفتار مجرمانه را به نحوی روزمره شاهد هستند، بیشتر به سمت ارتکاب آنها می‌روند. برای مثال کودکان و افراد نوجوانی که در همان دوران، قربانی وقایع تلخی همچون تجاوز و سوء استفاده جنسی می‌شوند و یا در همان زمان به افعالی مجرمانه دست می‌زدند، طبیعتاً در بزرگ‌سالی بیشتر به سمت ارتکاب و یا تکرار آن جرایم می‌روند.

  • نیاز به توجه

کودکان و نوجوانانی که به طور پیوسته در مدرسه و خانواده و اجتماع مورد بی‌توجهی و تحقیر قرار می‌گیرند، برای جبران این خلاً روحی و یا برای انتقام‌جویی از جامعه و تسکین روح خود، اقدام به افعال مجرمانه می‌زنند. این مسئله‌ای است که خانواده‌ها در پیشگیری از آن نقش مؤثری دارند.

  • اختلالات شخصیتی

در بعضی موارد، بزهکاری نوجوانان نتیجه مستقیم بعضی از ناتوانی‌های ذهنی و روانی است. برای مثال نوجوانانی که دچار شیزوفرنی و اضطراب ذهنی ناخودآگاه هستند بیشتر از نوجوانان عادی به سمت ارتکاب جرایم سوق می‌یابند. استفاده از داروهای روانگردان قطعاً یکی از اصلی‌ترین عواملی است که در درازمدت این‌گونه مسائل را موجب می‌شود.

****

با بررسی موارد ذکر شده که تنها معدودی از مهم‌ترین عوامل هستند، به این نتیجه می‌رسیم که عمده بزهکاری‌های نوجوانان در نتیجه سوء عملکرد اجتماع و یا خانواده صورت می‌پذیرد. این نتایجی است که جرم شناسان، بعد از مدتها تحقیق و بررسی به آنها رسیده‌اند در حالی که در روایات ائمه معصومین الگوی پیشگیری از آن به خوبی دیده می‌شود. تا جایی که حتی پیامبر اسلام برای تربیت درست فرزندان، سال‌های زندگی آنها را به سه بخش تقسیم کرده اند (الکافی الاصول و الروضه، ج ۶، ص ۴۷) و الگوی تربیتی نسبت به آنها را در هر سه مورد بیان فرمودند که اگر این الگو به درستی اجرا شود، قطعاً کودک از کمبود توجه و شخصیت رنج نخواهد برد. اجتماع اولی اجتماعی است که کودک و نوجوان با آن روبرو می‌شود و در مرحله بعد وارد اجتماع دوستان می‌شود و بعدها به اجتماعات و حلقه‌های بزرگتر می‌پیوندد. اگر خشت اول در خانواده درست گذاشته شود، نوجوان دچار مصائب و اختلالات روحی ناشی از خرده جوامع دیگر نخواهد شد.


  1. امینی   ۱۳۹۳/۰۸/۱۲  

    سلام، خیلی خوب بود. مختصر و مفید بود. به روایتی از رسول اکرم(ص) اشاره شده است که اگر توضیح داده شود و راهکارهای عملی ارائه شود بسیار کارساز است انشاالله.

آخرین مطالب
مشترک خبرنامه شوید