ارتباط با ما
تبلیغات

شنبه ۱۷ آبان ۱۳۹۳ | ۱۱:۰۶ ق.ظ
استانداردهای دوگانه در حقوق بشر
عروسک‌های خیمه‌شب‌بازی یا سازمان‌های حقوق بشری؟
علی ابراهیم‌نیا
مسائلی همچون در خطر بودن جان نهنگ‌های سیاه و یا لزوم رسیدگی به حقوق فمینیست‌ها در اروپا و یا لزوم مقابله با پوشیدن حجاب در مدارس و دانشگاه‌ها، در درجه‌ای از اولویت قرار می‌گیرند که دیگر زمانی برای رسیدگی به کشتار دسته جمعی زنان و کودکان در غزه و یا محاصره کوبانی توسط داعش، باقی نمی‌ماند.

کافه حقوق – علی ابراهیم نیا- مدتی است سازمان‌های بین‌المللی و حقوقی بشری  بعد از شکل‌گیری و فعالیت گروهک‌های تروریستی موسوم به داعش و النصره سعی در مقابله‌ای قانونی با آنها دارند. تعدادی از گروه‌های حقوقی بین‌المللی همچون سازمان عفو بین الملل، گروه‌های تروریستی داعش را محکوم کرده و اقدامات آنان همچون کشتار جمعی، ربودن انسان و خشونت‌های جنسی را به عنوان جرایم جنگی معرفی کرده‌اند.

اعضای عالی رتبه حقوقی بشری در سازمان ملل نیز درخواستی جهت بررسی جرایم صورت گرفته در عراق توسط نیروهای تروریستی داعش، پر کرده اند. اما تاکنون هیچ‌گونه اقدام جدی برای جلوگیری از وقوع این جرایم جنگی صورت نگرفته است.

در این رابطه یکی از تحلیل‌گران سیاسی آمریکایی به نام مارک گلن (Mark Glenn) نظرات جالبی را ابراز می‌دارد که نشان دهنده مشهود بودن عدم کارایی سازمان‌های بین‌المللی حقوقی و البته وسیله واقع شدن آنهاست. او بر این عقیده است که سازمان‌های حقوق بشری همگی به نوعی وسیله‌ای در دست آمریکا، اسرائیل، انگلستان است. او همچنین بر این باور است که آمریکا منشأ ایجاد داعش است و تمرینات و سیاست‌های این دسته از تروریست‌ها همگی با هماهنگی آمریکاست.

عملاً با توجه به این اظهارات و البته بررسی روند عملکرد سازمان‌های حقوق بشری به این نتیجه می‌توان رسید که امثال این نهادها آنچنان همتی برای پیگیری جرایم جنگی و فجایع انسانی، خصوصاً در مناطقی که در مرکز توجه کشورهایی همچون آمریکاست، ندارند. مثال‌های زیادی می‌توان در این رابطه بیان کرد. کشتارهای پی در پی در مناطقی همچون لبنان و فلسطین به اندازه کافی نشانگر این مسئله می‌باشد. فجایعی که در میانمار و کشورهای آفریقایی در قبال مسلمانان رخ می‌دهد هیچکدام به عنوان مسئلهای قابل توجه در سازمان ملل مطرح نیست و همیشه دلیل و یا راهی قانونی برای چشم پوشی از چنین مسائل یافت می‌شود.

اما در عین حال مسائلی همچون در خطر بودن جان نهنگ‌های سیاه و یا لزوم رسیدگی به حقوق فمینیست‌ها در اروپا و یا لزوم مقابله با پوشیدن حجاب در مدارس و دانشگاه‌ها، در درجه‌ای از اولویت قرار می‌گیرند که دیگر زمانی برای رسیدگی به کشتار دسته جمعی زنان و کودکان در غزه و یا محاصره کوبانی توسط داعش، باقی نمی‌ماند.

در حقوق بین‌الملل، حقوق انسان‌ها کاملاً به دور از هرگونه تبعیض نژادی و دینی و قومی و به نحوی کاملاً مساوی تبیین شده است و اعلامیه جهانی حقوق بشر در بند ۱، ۲ و ۳ خود بر این مهم تأکید کرده است. با این وجود فجایع بشری که بدترین آنها کشتار جمعی و خشونت علیه زنان است به نحوی دلخواهانه و انتخابی مورد بررسی قرار می‌گیرد.

در میان این همه فاجعه، می‌بینیم که سازمان عفو بین‌الملل با امضای طوماری توسط فیزیکدانان مطرح دنیا و بسیاری دیگر از حامیان آنها خواستار رهایی امید کوکبی که به جرم جاسوسی دستگیر شده است، می‌شوند و فرایند رسیدگی به او را غیر منصفانه و مخالف با بدیهیات حقوق بشر می‌دانند، اما همین سازمان و امضاکنندگان آنها به هیچ وجه اقدام به طومار نویسی برای آزادی زندانیانی همچون شیخ نمر در عربستان و یا پیگیری قانونی عاملان قتل سرنا شیم، خبرنگار PressTV و یا آزادی زندانیان نوجوانی که به نحوی غیرقانونی توسط ارتش اسرائیل دستگیر می‌شوند، نمی‌کنند.

این تزلزل و ناهمگن بودن عملکرد در نهادهای مهم حقوق بشری همچون سازمان عفو بین الملل و یا سازمان بین الملل، گواهی بر بی‌معنا بودن قوانین و حقوقی است که در فضای بین‌الملل به عنوان معیار عدالت مطرح است. ماهیت قوانین بین‌المللی به نوعی است که باید با هماهنگی و موافقت اعضای نهادهای بین الدولی وضع و اجرا شود. ولی با این حال این هدف به وقوع نپیوسته است.

امثال این وقایع موجب گشته است تا حقوق بین الملل به عنوان رشته ای از حقوق شناخته شود که هیچ حتمیت و ضمانت اجرایی قطعی در آن نتوان تصور کرد و امید چندانی برای اجرای عدالت در آن موجود نیست. با این وجود تنها راه پیگیری جنایات بین المللی، استفاده از همین زبان مشترک حقوقی است و حقوقدان بین المللی باید از لایق‌ترین و باهوش‌ترین افرادی باشد که بتواند با زبان خود مستکبرین با آنها مقابله کند. البته تا زمانی که قدرت‌های تشکیل‌دهنده این حقوق و نهادها پابرجا هستند، رسیدن به عدالت جهانی، سخنی گزاف خواهد بود، اما حداقل می‌توان با همین قوانین، چهره واقعی آنان را آشکار و روند سرپوش گذاردن بر جنایات صورت گرفته توسط آنان را کند کرد.

آخرین مطالب
مشترک خبرنامه شوید