ارتباط با ما
تبلیغات

یکشنبه ۲ اسفند ۱۳۹۴ | ۱۰:۱۳ ق.ظ
از دیدگاه حقوق اسلام و سایر ادیان بررسی میشود
تحلیل حقوقی اتانازی
فاطمه عباسیان
اتانازی یا یوتانازی که در یونانی به معنی مرگ خوب است شرایطی است که بیمار بنا به درخواست خودش آرام بمیرد.کسانی که در شرایط این نوع مرگ قرار دارند، بیشتر بیماران لاعلاج اند که از بیماری شدید روحی رنج می برند. در برخی کشور ها اتانازی به روش غیر مستقیم و قانونی است که در هلند این قوانین ( قوانین جامع حق پایان دادن به زندگی) در سال۲۰۰۲ تکمیل شد.

کافه حقوق- موافقان اتانازی از آن با تعابیر مرگ تسهیل شده، مرگ با شرافت و مرگ در آرامش و… نام میبرند و مخالفان آن با قانونی شدن هر مرگ در برخی کشور ها اعتقاد دارند که انگیزه درمان برخی بیماری ها از بین خواهد رفت و جلوی پیشرفت علم پزشکی گرفته خواهدشد و از همه مهمتر اعتماد بین پزشک و بیمار از بین خواهد رفت.
اتانازی از دیدگاه اسلام

از منظر اسلام بیمار اگر دین دار و مومن باشد، تحمل درد و رنج و بردباری مقابله با آن را دارد و این امر موجب بخشش گناهان و تزکیه نفس وی خواهد شد. پس مومن حقیقی صرف نظر از دیدگاه اجتماع برای رسیدن به ثواب اخروی بیشتر در مقابل بیماری خود مقابله می کند.

اتانازی از دیدگاه مسیحیت

یکی از جنجالی ترین پرونده های مطرح در این زمینه این است که پاپ ژان بل دوم، رهبر سابق کلیسای کاتولیک که خود از مخالفان اصلی اتانازی بود، خود در خواست اتانازی کرده بود که بعد از مرگ او دکتر پاوانلی که از طرفداران اتانازی بود طی تحقیقاتی اعلام کرد که پاپ در آخرین روزهای عمرش به علت بیماری شدید زمینه مرگ برایش فراهم شد. در دین مسیحیت موافقان اتانازی همچنان فعالیت خود را برای به رسمیت شناختن آن ادامه می دهند.
بحث اتانازی زمانی مطرح شد که توماس مور در فیلسوف انگلیسی در تعریق جامعه آرمانی گفت جامعه ای که مرگ افرادی که رنجی طاقت فرسا از بیماری ای لاعلاج می برند را فراهم سازد.
مخالفین اتانازی

مخالفین مرگ داوطلبانه گروه های مختلفی اند که برخی از آنها اعتقاد به بررسی بیشتر شرایط قانونی کردن اتانازی دارند ؛ یعنی اصل مسئله را به نوعی قبول دارند. برخی دیگر که بیشتر دولت های مذهبی اند طرح مسئله را از نظر مذهبی غیر قابل قبول می داند و عقیده دارند امروزه با پیشرفته تجهیزات پزشکی، هر دردی قابل تسکین است و نیازی به طلب مرگ نیست و عقیده دارند که هرگز نمی توان به طور قطعی قضاوت کرد که تصمیم فرد برای پایان زندگی آگاهانه است یا خیر.
از نظر طرافداران اتانازی انتخاب زمان و نحوه مرگ از جمله حقوق انسان هاست در حالیکه مخالفان اینگونه استدلال می کنند که آزادی هرفرد محدود بوده و حق تصمیم گیری فردی نباید ملاکی برای اتانازی و رواج آن باشد چراکه پذیرش این امر باعث افزایش قتل های سفارشی در جامعه خواهد شد.
بررسی اتانازی از نظر حقوقی

در تعریف این رفتار می توان گفت افعال یا ترک افعالی که از سوی شخص مسئول در قبال بیمار لاعلاج و بنا به درخواست بیمار صورت می گیرد که منتج به مرگ وی می شود. اساسا سه اتهام بر شخص مسئول بیمار وارد است :
مباشرت در قتل، مشارکت در قتل و یا دست کم معاونت در قتل که طبق ماده ۲۰۱ قانون مجازات اسلامی مصوب ۹۲ معاونت در قتل سه تا پانزده سال حبس را دارد اما معاوت در قتل سرفصل درستی برای این مجرم نیست چون بیمار در این جنایت چیزی جز درخواست لفظی نداشته . لذا اتهام معاونت قتل درست بنظر نمی رسد و از همه این اصطلاحات برای مسئول بیمار اصطلاح مباشر قتل بهتر بنظر می رسد.
نتیجه از حیث حقوق جزا

ملاحظه می فرمایید هر سه رکن جهت احراز جرم موجود است و مسئول بیمار مجرم و جرم قتل و به تبع آن مجازات نیز قصاص است اما به موجب ماده ۲۶۸ قانون مجازات اسلامی مصوب ۹۲ چنانچه مجنی علیه قبل از مرگ، جانی را از قصاص نفس عفو کند، حق قصاص ساقط می گردد. بنابراین با اینکه اتانازی ، قتل عمد است ولی در این شرایط مجنی علیه فقط مجازات به پرداخت دیه است. هم چنین در جواب کسانی که می گویند مگر نه اینکه اصل آزادی اراده محمول بر صحت است، باید گفت با استفاده از ماده ۱۰ قانون مدنی ، اصل آزادی اراده در امور قراردادها به شرطی صحیح است که مخالف صریح قانون نباشد و این عمل خلاف قانون است و نیز به موجب ماده ۹۷۵ قانون مدنی انعقاد قراردادی که خلاف اخلاق حسنه باشد ، مخالف نظم عمومی و ممنوع است.
نتیجه از حیث حقوق مدنی

با توجه به جمیع جهات ، به نظر می رسد بستن چنین قرار دادی بین بیمار و درمانگر فاقد وجاهت قانونی و باطل است .

منابع
www.medical-ethic.blogfa.com
مقاله اتانازی در حقوق جزا و حقوق مدنی ، دکتر ناصر کاتوزیان
مقالهford encyclopedia philosophy stand ترجمه مرجان شایائی
مقاله اتانازی چیست ، محمد سامی
Ethics and Public Policy،Euthanasia
An Argument Against Legalisation
John Keown
Cambridge university press

آخرین مطالب
مشترک خبرنامه شوید