ارتباط با ما
تبلیغات

سه شنبه ۱۱ آبان ۱۳۹۵ | ۱۲:۲۷ ب.ظ
یادداشت اختصاصی کافه حقوق:
مقاومت لبنان؛ پیروز جدال ۳۰ ماهه
حمید نظریان
پس از ۳۰ ماه تاخیر در انتخاب رئیس جمهور لبنان سرانجام گروه های مختلف سیاسی توانستند با توافق یکدیگر، میشل عون را به عنوان رئیس جمهور این کشور انتخاب نمایند. تاخیر پیش آمده برای تصدی پست ریاست جمهوری، ریشه در ساختارهای سیاسی و حقوقی این کشور دارد و برای درک بهتر این موضوع نیاز است تا با تامل بیشتری این ساختار سیاسی- حقوقی را مورد بررسی قرار داد.

گروه بین الملل کافه حقوق: سرنوشت پست ریاست جمهوری در لبنان در نهایت مشخص گردید. پس از ۳۰ ماه تاخیر در انتخاب رئیس جمهور سرانجام گروه های مختلف سیاسی توانستند با توافق یکدیگر، میشل عون را به عنوان رئیس جمهور این کشور انتخاب نمایند.

تاخیر پیش آمده برای تصدی پست ریاست جمهوری در کشور لبنان، ریشه در ساختارهای سیاسی و حقوقی این کشور دارد و برای درک بهتر این موضوع نیاز است تا با تامل بیشتری این ساختار سیاسی- حقوقی را مورد بررسی قرار داد.

139310071002211514381494x1-small

نظام سیاسی در این کشور پارلمانی است. به عبارت دیگر این نمایندگان پارلمان هستند که با انتخاب خود رئیس کشور را انتخاب می نمایند. بر این اساس و مطابق قانون اساسی این کشور، رئیس جمهور از سوی پارلمان و برای مدت ۶ سال انتخاب می گردد. همچنین انتخاب مجدد رئیس جمهور تنها در صورتی که یک دوره شش ساله از مدت ریاست جمهوری وی گذشته باشد امکان پذیر است.

اگر چه در گذشته این کشور دارای دو مجلس نمایندگان و سنا بوده است اما پس از بازنگری در قانون اساسی مجلسین تبدیل به یک مجلس با نام «مجلس نمایدگان» می گردد. این مجلس متشکل ۱۲۸ کرسی نمایندگی است که به شیوه خاصی در میان گروه های مختلف لبنانی تقسیم شده است.

اگر چه در قانون اساسی این کشوری سخنی از تقسیم بندی کرسی های پارلمانی در میان گروه ها و جریانات مختلف سیاسی به میان نیامده است اما در یک توافق داخلی میان رهبران گروه های مختلف سیاسی، به نام توافق«طائف»، مقرر شده است تا کرسی های پارلمانی متاسب با جمعیت گروه های مختلف ساکن در این کشور، در میان آنان توزیع گردد.

طائفه مسلمانان قبل از توافق‌نامه طائف بعد از توافق‌نامه طائف
شیعیان ۱۹ ۲۷
اهل سنت ۲۰ ۲۷
دروزیان ۶ ۸
علویان ۰ ۲
مجموع کرسی مسلمانان ۴۵ ۶۴
طائفه مسیحیان قبل از توافق‌نامه طائف بعد از توافق‌نامه طائف
مارونی ۳۰ ۳۴
ارتدوکس یونانی ۱۱ ۱۴
کاتولیک یونانی ۶ ۸
ارتدوکس ارمنی ۴ ۵
کاتولیک ارمنی ۱ ۱
پروتستان ۱ ۱
دیگر فرقه‌های مسیحی ۱ ۱
مجموع کرسی مسیحیان ۵۴ ۶۴

عنصر گوناگونی بافت جمعیت تنها در تقسیم بندی کرسی پارلمانی موثر نیست، بلکه تقسیم مناصب عالی سیاسی نیز بر اساس این گوناگونی بافت جمعیت، صورت می گیرد.  بر این اساس قوای سه گانه بین سه طائفه اصلی (مسیحی مارونی- سنی- شیعه) تقسیم شده است. بر اساس این توافق منصب ریاست جمهوری از آن مارونی‌ها، نخست وزیری از آن اهل‌سنت و ریاست مجلس نیز از آن شیعیان است. با توجه به اینکه مسیحیان ارتدکس از حیث عددی در درون طائفه مسیحی لبنان دومین طائفه محسوب می‌شوند، لذا معاون نخست وزیر و معاون رئیس مجلس از این طائفه برگزیده می‌شود.

لذا شناخت بافت جمعیتی در این کشور یکی از کلیدی ترین مولفه ها برای شناخت اتفاقات سیاسی – حقوقی در این کشور است. بافت جمعیتی این کشور متشکل از مسیحیان و مسلمانانی که خود به طوایف و گروه های گوناگونی تقسیم می گردند. لذا پراکندگی بافت اجتماعی یکی از عوامل پیچیده شده مسائل سیاسی- حقوقی نظیر انتخاب رئیس جمهور است. بر اساس آمار جمعیتی کشور لبنان، ۵۹/۷%  جمعیت چهار میلیونی کشور این کشور را مسلمان و ۳۹٪ آن را مسیحیان تشکیل می دهند. همچنین حدود ۳۴ درصد مسلمانان این کشور شیعه و مابقی پیرو مذهب اهل سنت هستند. مسحیان نیز در میان خود به دسته های گوناگونی مارونی، کاتولیک و ارتودوکس قابل تقسیم اند اما مارونیها جمعیت اکثریت را در میان مسیحیان تشکیل می دهند.

این گوناگونی و تنوع بافت اجتماعی در لبنان سبب شده تا تصمیم گیری های سیاسی در این کشور با پیچیدگی همراه باشد. از جمله این تصمیم گیری ها انتخاب رئیس جمهور است. در واقع مطابق قانون اساسی، یک ماه مانده به پایان دوره ریاست جمهوری، ریاست پارلمان از نمایندگان برای تشکیل جلسه جهت انتخاب رئیس جمهور جدید دعوت به عمل می آورد. نمایندگان نیز با اکثریت دو سوم از میان نامزدهای ریاست جمهوری که بر اساس توافق طائف الزاما از میان جمعیت مارونی ها است، یکی را بر می گزینند. در صورت عدم کسب نصاب لازم در دور نخست، در دور بعدی رعایت نصاب نصف به علاوه یک برای انتخاب رئیس جمهور لازم می گردد.

اما مشکل از زمانی آغاز می گردد که میان گروه های مختلف موجود در مجلس نمایندگان بر سر یک نامزد مشخص توافق صورت نمی گیرد. علت این عدم توافق را نیز باید در مسائل داخلی لبنان دانست. به عنوان مثال یکی از مسائل تاثیرگذار سیاسی بر انتخاب رئیس جمهور، نگرانی جدی گروه های غرب گرا از رشد و نفوذ روز افزون حزب الله لبنان در عرصه سیاسی این کشور بوده است. لذا در جریان انتخاب رئیس جمهور همواره ضمن مقابله با انتخاب گزینه مطلوب حزب الله، از کسب قدرت بیشتر توسط حزب الله جلوگیری می نمودند.

اما ظاهرا بعد از ۳۰ ماه کشمکش سیاسی میان گروه های مختلف سر انجام، میشل عون توانسته است تا توافق اکثریت پارلمان را از آن خود نماید. نکته حائز اهمین این است که بعد از تاخیر ۳۰ ماهه، سر انجام گزینه مورد حمایت حزب الله توانست قدرت را در لبنان به دست بگیرد. این یعنی در این ۳۰ ماه، موازنه قدرت در میان گروه های سیاسی داخل کشور، به نفع حزب الله تغییر کرده است.

وکلام آخر این که برای شناخت حقوق اساسی در کشور لبنان، محقق علاوه بر مطالعه قوانین و مقررات این کشور، نیازمند تلاش برای دست یافتن به شناخت کافی از مسائل سیاسی و تاریخی این کشور نیز است.

 

آخرین مطالب
مشترک خبرنامه شوید