ارتباط با ما
تبلیغات

سه شنبه ۹ آذر ۱۳۹۵ | ۰۹:۰۰ ق.ظ
بررسی تطبیقی حقوق بشر:
اعلامیه جهانی حقوق بشر از منظر اسلام
محمد رضا ریسمانچی
اعلامیه جهانی حقوق بشر برای اولین بار در شکل سندی بین المللی برخی از حقوق را برای بشریت به رسمیت شناخت . صرف نظر از حقوقی که در این اعلامیه مورد اشاره قرار گرقته است و بیشتر زمینه ها مورد توافق تمامی کشورهای جهان قرار دارد، برخی ویژگیها در اعلامیه جهانی حقوق بشر وجود دارد که بررسی آنها مفید به نظر میرسد. این ویژگیها نشان میدهد که چرا در محیط حقوق بین الملل به مفاد اعلامیه حقوق بشر استناد میگردد.
گروه بین الملل کافه حقوق: اعلامیه جهانی حقوق بشر برای اولین بار در شکل سندی بین المللی برخی از حقوق را برای بشریت به رسمیت شناخت . صرف نظر از حقوقی که در این اعلامیه مورد اشاره قرار گرقته است و بیشتر زمینه ها مورد توافق تمامی کشورهای جهان قرار دارد، برخی ویژگیها در اعلامیه جهانی حقوق بشر وجود دارد که بررسی آنها مفید به نظر میرسد. این ویژگیها نشان میدهد که چرا در محیط حقوق بین الملل به مفاد اعلامیه حقوق بشر استناد میگردد.
ویژگی اول :

قواعد حقوق بشر از نوع قواعد آمره هستند، ماده ۵۳ کنوانسیون وین مصوب ۱۹۶۹، آمره بودن را تعریف کرده است.

ویژگی دوم:

قواعد حقوق بشر از نوع قواعد عام مشمول هستند. عام مشمول بودن قواعد حقوقی این است که هر دولتی در حفظ حقوق بشر، منفعت حقوقی دارد، ناگزیر تمامی دولت ها در قبال رعایت حقوق بشر در مقابل جامعه جهانی، تعهد عام مشمول دارند و این تعهد میان دولتها در قبال حقوق بشر، تضمینی برای حمایت جهانی و موثر از حقوق بشر است.

human right

چنانکه اشاره شد بسیاری از حقوق موجود در اعلامیه حقوق بشر مورد اتقاق همه کشورهاست به این دلیل که این امور جزو ذات بشری محسوب میشود. به عنوان مثال یکی از موضوعات بسیار مهمی که درباره ی اعلامیه حقوق بشر مطرح شده، این است که برخی از اصول حقوقی آن قبلا در مبانی اسلامی نیز رویکردهایی درباره ی آنها وجود داشته است بنابراین طبیعی است که این حقوق مورد قبول کشورهای مسلمان باشد که ذیلا بع برخی از این حقوق اشاره میگردد:

حق اول : (کرامت انسان)

البته لازم به ذکر است که کرامتی که اعلامیه جهانی حقوق بشر از آن یاد میکند، کرامت مادی و دنیوی است، زیرا بشر را با اشیاء و دنیای اطرافش مقایسه کرده و برتری او را کرامت و شرافت نامیده است ; اما اسلام ، انسان را با اشیاء اطرافش و مادیات دنیوی و حتی با فرشتگان مقایسه نمی کند که بشر باید مسلمان، مسیحی، یهودی و… باشد تا کرامت را کسب کند، چرا که دین و اعتقادات، ارزش و کرامت اکتسابی است مانند علم و دانش.  اما تمام مهرورزی های قرآن کریم به بشر، صرفا به خاطر بشر بودن و انسان بودن است. در واقع خداوند به خود انسان چنین ارزش والایی قائل است.

حق دوم : (آزادی)

اعلامیه جهانی حقوق بشر از این کلمه فراوان نام میبرد ولی تعریفی از آن ارائه نمیدهد.

آنچه به نظر میرسد این است که منظور اعلامیه جهانی از این لفظ ، آزادی در نیازهای روانی وجسمانی است. البته گرچه این نوع آزادی برای انسان ضروری است ولی برای کمال معنوی و تعالی روحی انسان و ارتقای او از سطح مشترک حیوانات تاثیری ندارد و از سوی دیگر برای همین نوع آزادی حدی تعیین نشده است. حال سوالی که در این مقام پیش می آید این است:

تعریف اسلام از آزادی چیست ؟

اسلام، آزادی را دررهایی از طاغوت و دوری از اطاعت غیر خدا میداند نه حق انتخاب در همه چیز و یا اجرای اراده در هر مورد.

حق سوم: ( برابری و مساوات)

اعلامیه جهانی حقوق بشر، بر تساوی ذاتی انسانها تاکید داشته و بر همین اساس، تساوی در حقوق و تکالیف را هم مد نظر قرار میدهد.

اسلام نیز بر تساوی و برابری ذاتی انسانها صحه میگذارد و در قرآن کریم بیان شده که خداوند انسانها را از یک زن ومرد آفریده است، بنابراین تساوی انسانها در نسب و ذات را یادآوری میکند. اسلام همچنین در حقوق و تکالیف تفاوتهایی میان زن و مرد قائل شده که این بر اساس ویژگیهای خاص آفرینش آنهاست.

همچنین اسلام بر مساوی بودن انسانها در مقابل خداوند و قانون تاکید میکند. در همین خصوص از پیامبر اکرم (ص) روایت شده است که فرموده اند:

“امتهای قبل از شما هلاکت شدند، زیرا اگر فردی قدرتمند و بزرگ، مرتکب جرمی میشد مورد تعقیب قرار نمیگرفت و مجازات نمیشد و اکر فردی عادی مرتکب جرمی میشد به کیفر میرسید”

آخرین مطالب
مشترک خبرنامه شوید